Celem konkursu było opracowanie rozwiązania funkcjonalno-przestrzennego terenu dawnej bazy transportowej PKSiS w Oświęcimiu przy ul. Więźniów Oświęcimia. Ma się tam znaleźć Centrum Obsługi Odwiedzających, hotel i parkingi. Projekt musiał przy tym uwzględniać adaptację istniejących obiektów dawnej rzeźni, mleczarni i portierni obozowej oraz zagospodarowanie terenów zielonych wokół muzeum.
Podstawowym założeniem autorów zwycięskiego projektu było uszanowanie charakteru miejsca: „Obóz Auschwitz-Birkenau to pomnik, miejsce – znak. Strefa ciszy. Kompozycja przestrzenna obszaru obsługi i wejścia na ten teren powinna się w tę ciszę wsłuchiwać.”.
Sala informacji wizualnejZ największym uznaniem jurorów spotkała się „lapidarna i wyrazista koncepcja układu centrum obsługi odwiedzających, oparta o zasadę podziemnego rozwiązania wejścia i wyjścia z muzeum” – budynek centrum obsługi został bowiem powiązany z kompleksem muzealnym ukrytymi pod powierzchnią gruntu pasażami podkreślającymi układ obozu.
Kolejnym atutem zwycięskiej pracy, na jaki wskazuje opinia sędziów, jest wyeksponowanie budynku dawnej rzeźni obozowej, która stanie się najważniejszym miejscem obsługi zwiedzających, a także główną strefą wejściową na teren muzeum. Architekci zaproponowali przywrócenie obiektowi jego prawdopodobnego pierwotnego charakteru, usuwając ślady kolejnych przebudów. Ingerencja ominie konstrukcję budynku, we wnętrzach natomiast będzie miała na celu „uzyskanie efektu otwartości i przenikania istniejących hal i dziedzińców”. Nad tymi ostatnimi pojawią się szklane zadaszenia.
Za budynkiem Centrum Obsługi Odwiedzających powstanie nowy budynek hotelu dla wolontariuszy, mieszczący również kafeterię. Ma on stanowić neutralne tło dla dawnej rzeźni oraz zamykać oś kompozycyjną wyjścia z terenu muzeum. Jego najbardziej charakterystycznym elementem będzie dach podzielony na dwie płaszczyzny: płaską z tarasem dostępnym z holu hotelowego oraz nachyloną w kierunku obozu, porośniętą trawą.
Droga powrotna z muzeum
Murawa na dachu hotelu będzie jednym z elementów „zazieleniania” terenu muzeum. W planach jest między innymi obsadzenie pnączami betonowych ścian oraz zasadzenie szpalerów drzew podkreślających poszczególne elementy kompozycji przestrzennej. „Pola” roślin płożących stanowić będą ważny element placu przed budynkiem wystawy wstępnej. Zieleń będzie także pełniła funkcję swoistego „znaku czasu” – pojawi się w miejscu nieistniejącego już budynku przed Krematorium.
Chcąc uzyskać jednokierunkowy ruch zwiedzających, architekci rozdzielili ciągi wejściowy i wyjściowy. Pierwszy stanowić będzie sekwencja holu, poczekalni w budynku byłej rzeźni i podziemnego przejścia ku wyjściu na plac przed budynkiem wystawy wstępnej. Wyjście z kolei poprowadzi od budynku Krematorium, przez plac, ku podziemnemu korytarzowi wyprowadzającemu zwiedzających w stronę łąki.
W północnej części terenu zajezdni pojawią się parkingi dla zwiedzających, gości i pracowników muzeum.
Drugą nagrodę w konkursie jury przyznało zespołowi w składzie: Tomasz Marek, Piotr Adamczewski, Krzysztof Kosiorowski, trzecią – biuru architektonicznemu Stelmach i Partnerzy. Dwa równorzędne wyróżnienia otrzymały pracownie Atelier Loegler oraz Perbo-Projekt, a wyróżnienie honorowe – pracownia A + U Przemysława Szymańskiego.
Elewacje
Model
Model z lotu ptaka
