Konkurs na projekt koncepcji architektonicznej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku został ogłoszony 26 stycznia br. i spotkał się z ogromnym zainteresowaniem. Specjalny list z zaproszeniem do udziału w konkursie wystosował premier Donald Tusk. Muzeum przeprowadziło kampanię promocyjną wśród architektów w kraju i za granicą. W rezultacie chęć przystąpienia do rywalizacji o nagrodę główną zgłosiło 328 firm z 42 państw świata. Ostatecznie wymogi formalne konkursu spełniło 240 pracowni z 33 krajów. Wśród firm dopuszczonych do udziału w konkursie znaleźli się przedstawiciele państw leżących w Ameryce Północnej (Kanada, Stany Zjednoczone), Azji (Japonia, Turcja, Izrael), Australii oraz Europie (Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Łotwa, Mołdawia, Niemcy, Polska, Portugalia, Rosja, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Ukraina, Węgry, Wielka Brytania, Włochy).
Prace będzie oceniało międzynarodowe jury, w skład którego wchodzą architekci - Daniel Libeskind, George Ferguson, Hans Stimmann, Wiesław Gruszkowski, Grzegorz Buczek, Wiesław Czabański, Wiesław Bielawski, Jack Lohman - historyk sztuki i architekt, dyrektor Museum of London i zarazem jeden z największych autorytetów światowego muzealnictwa; artysta grafik - Andrzej Pągowski, scenograf i kostiumolog - Krystyna Zachwatowicz-Wajda oraz historyk - Wojciech P. Duda.
„Cieszyliśmy się z ogromnego zainteresowania konkursem jeszcze na etapie jego organizacji, cieszymy się tym bardziej teraz, kiedy wiemy, że jurorzy będą mieli z czego wybierać. Duża ilość prac, które otrzymaliśmy, to z pewnością sukces Muzeum II Wojny Światowej i gwarancja, że gmach, który powstanie przy ul. Wałowej w Gdańsku, nie będzie dziełem przypadkowym, lecz wyrazistym elementem architektury Gdańska, silnie podkreślającym rangę jedynego takiego muzeum na świecie” – powiedział zastępca dyrektora Muzeum II Wojny Światowej dr Janusz Marszalec.
Celem konkursu jest wyłonienie koncepcji architektonicznej budynku Muzeum II Wojny Światowej wraz z koncepcją zagospodarowania terenu, które będą najlepsze pod względem urbanistycznym, architektonicznym, funkcjonalnym i estetycznym. Muzeum budowane będzie w oparciu obowiązujące zapisy Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, które dają architektom dużą swobodę realizacji koncepcji. Budynek Muzeum II Wojny Światowej będzie pełnił nie tylko funkcję muzealną, ale stanie się żywym ośrodkiem edukacji, kultury oraz nauki. Zostaną w nim połączone rozmaite funkcje – od wystawienniczej, poprzez ośrodek dokumentacji archiwalnej i badań naukowych do centrum spotkań krajowych i międzynarodowych.
Pula nagród w konkursie wynosi 200 tys. euro. Nagroda pierwsza to 80 tys. euro oraz zaproszenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie z wolnej ręki na opracowanie projektu budowlanego wraz z projektem zagospodarowania terenu muzeum. Pozostałe 120 tys. euro przeznaczone jest na kolejne dwie nagrody oraz wyróżnienia.
Zwycięzcę poznamy już 1 września br. podczas oficjalnego ogłoszenia wyników konkursu, które odbędzie się w auli Politechniki Gdańskiej o godz. 9.00. Wszystkie prace zostaną tego samego dnia zaprezentowane na dziedzińcu północnym i południowym Politechniki. W październiku Muzeum II Wojny Światowej zorganizuje panel dyskusyjny z udziałem wybitnych architektów, w tym również członków sądu konkursowego. Debata będzie miała charakter otwarty. Organizatorzy liczą na duży udział studentów architektury, którzy będą mieli możliwość wymiany poglądów na temat nagrodzonych projektów.
Budowa muzeum rozpocznie się w roku 2012. Uroczyste otwarcie nowego budynku planowane jest na 1 września 2014 r. – w 75. rocznicę wybuchu II wojny światowej.
Główne wejścia do budynku Muzeum II Wojny Światowej znajdować się będą od strony nabrzeża Motławy (ul. Wałowa i Wapiennicza), z możliwością swobodnego przejścia pieszych przez parterową część budynku. Nad ujściem Kanału Raduni do Motławy znajdzie się ogólnodostępny pomost dla kajaków. W bezpośrednim sąsiedztwie muzeum znajdzie się również przystanek miejskiej komunikacji autobusowej.
Zadaniem architektów, którzy biorą udział w konkursie było również przedstawienie koncepcji zagospodarowania ogólnej powierzchni funkcjonalno-użytkowej Muzeum II Wojny Światowej, która wyniesie około 15 tys. mkw.. Prawie 6 tys. mkw., zajmą sale przeznaczone na wystawy stałe i czasowe oraz powiązana z nimi przestrzeń przeznaczona na wypoczynek dla zwiedzających.
W strefie wejściowej do budynku, z którą w pierwszej kolejności stykać się będą zwiedzający (o powierzchni prawie 2,5 tys. mkw.) znajdzie się hol główny, punkt informacyjny, kasy, sklep muzealny, restauracja i kawiarnia, pomieszczenie klubowe dla sympatyków muzeum, pokój zabaw dla dzieci, sala kinowa oraz pomieszczenie dla dziennikarzy.
Muzeum będzie dysponować biblioteką wraz z czytelnią ogólną, czytelnią multimedialną oraz czytelnią dla osób niedowidzących i niesłyszących. Znajdą się tam specjalne stanowiska multimedialne ze sprzętem dostosowanym do potrzeb osób z różnym stopniem uszkodzenia wzroku, mowy i słuchu. W tej samej strefie znajdą się również sale seminaryjne, dział naukowy i wystawienniczy, archiwa dokumentacji naukowo-historycznej oraz dokumentacji fotograficznej i wizualnej. Na tę część przewidziano bez mała 1 tys. mkw.
Sala konferencyjna, której towarzyszyć będzie zaplecze dla tłumaczy oraz studio umożliwiające rejestrację programów radiowych i telewizyjnych zajmie około 500 mkw. Około 700 mkw. przewidziano na dwie sale dydaktyczne i dział edukacyjny. W pozostałej części budynku znajdą się m. in. pomieszczenia biurowe i zaplecze techniczne. Obszar zewnętrzny muzeum, który będzie przeznaczony na wystawy plenerowe zajmie niespełna 3 tys. mkw.
